نحوه شروع جلسه بازی‌درمانی

نحوه شروع جلسه بازی‌درمانی برای جذب کودک بسیار حیاتی است. همچنین جملات مناسب هنگام پایان جلسه باعث می‌شود کودک راحت‌تر بتواند اتاق بازی را ترک کند. یک درمانگر حرفه‌ای با استفاده از جملات شروع و پایان درست، بسیاری از چالش‌های کودک، مادر و خودش حین و پس از بازی را کم می‌کند.

جمله شروع بازی‌درمانی در سبک‌های مختلف متفاوت است. بسیاری از بازی درمانگران از جمله بازی‌درمانگران کودک محور(Child Centered Play Therapy) جلسات بازی را اینگونه آغاز می‌کنند: «اینجا اتاق بازی ما است. می‌خواهیم ۳۰ دقیقه در این اتاق با هم بازی کنیم. تو این زمان هر بازی که تو بگی همان را انجام می‌دهیم. اگه یک وقت کارهایی بود که نباید انجام می‌دادی من بهت می‌گم».

جمله شروع بازی درمانگران آدلری ((Adlerian Play Therapy اینگونه است: «این اتاق بازی ما است. بعضی مواقع تو تصمیم می‌گیری که چه بازی انجام بدهی و بعضی مواقع دیگر من بازی را انتخاب خواهم کرد. امروز تو می‌توانی با هر اسباب‌بازی به هرشکل که دوست داشتی بازی کنی».

بازی درمانگران شناختی رفتاری در جمله شروعشان به توضیح هدف انجام بازی می پردازند: «این اتاق بازی ما است. در اینجا ما با هم فعالیت‌هایی را به منظور——–انجام می‌دهیم».

لازم است قبل از پایان جلسه درمانگرکودک را از نزدیک شدن پایان جلسه آگاه کند تا او بتواند راحت‌تر از اتاق دل بکند و بازی خود را برای پایان دادن برنامه‌ریزی کند. درمانگران  اغلب جلسه‌ خود ربا با چنین جمله‌ای پایان می‌دهند: ‌«۵ دقیقه دیگر وقت بازی تمام است». لازم است این هشدار دو بار در موقع  ۵ و ۱ دقیقه تکرار شود.

۶ نکته مهم هنگام شروع بازی

نکته ا: از پرسیدن سوال نابجا پرهیز کنید: پرسیدن سوالی مثل اینکه می‌خواهی بیایی با من بازی یا نه؟ می‌تواند شما را به دردسر بیاندازد. می‌توانید به جای سوال در عوض فقط کودک را آگاه کنید که قرار است با هم به اتاق بازی بروید و بازی کنید.

نکته ۲: جلب اطمینان و برقراری رابطه حیاتی است: اگر بچه ای از مادر جدا نمی شود دنبال راهکاری در اتاق باشید: البته در روش‌هایی از بازی درمانی همراهی مادر جز پروتکل درمان است. اگر روش شما همراهی مادر در اتاق را توصیه نمی‌کند از راهکارهایی استفاده کنید که برای کودک اطمینان بخش باشد مثل اجازه به همراهی مادر برای زمان محدود یا گذاشتن کلید و وسایل مادر در اتاق بازی و یا استفاده از یک طناب که یک طرف آن دست کودک و طرف دیگر طناب به مادر داده شده است. همچنین می‌توانید از دیگر روش‌های خلاقانه نیز برای ایجاد اطمینان به کودک استفاده کنید.

نکته ۳: تسریع ارتباط با توجه به ظاهر کودک: از یک چیز جذاب ظاهری در کودک برای تسریع ارتباط استفاده کنید: برای این منظور لازم است در ابتدا خودتان کامل در زمان حال حضور داشته باشید و مهارت خوب دیدنتان را تقویت کرده باشید. هر چیز متفاوت و غیرمتفاوتی را ببینید و وصف کنید. به عنوان مثال نقش لباس،‌ تل و یا انگشتری که دست کودک است و یا نحوه گل سر زدن و خندیدن و … می‌تواند برای بیان جملات مناسب، به کار بیاید. این جملات به کودک می‌گوید که برای شما مهم و قابل توجه است. از طریق تن صدا، خود را مشتاق بازی نشان دهید. البته اصلا پیشنهاد نمی‌کنیم صدای خود را بچه‌گانه کنید. از منظر کودک تن صدا حاوی پیام اشتیاق برای ارتباط با کودک است.

نکته ۴: خلاقیت را دست کم نگیرید: هنگام ورود به اتاق بازی به راه رفتن عادی بسنده نکنید! روش‌های متفاوت و جالب دیگری هم وجود دارد مثل عقب عقب راه رفتن، پریدن، مثل حیوانات مختلف راه رفتن، حتی  شعر خواندن و استفاده از حرکات کند نیز می‌تواند ایده خوبی باشد. این روش‌ها را می‌توانید حتی هنگام خروج هم استفاده کنید؛ آن موقع که کودک نمی‌خواهد اتاق را ترک کند.

نکته۵: قاطع و دقیق باشید: اصلا به کودک نگویید «تقریباً ۵ دقیقه دیگر وقت داریم». زمان پایان بازی اصلاً قابل مذاکره نیست یعنی نباید جمله‌ای به کودک بگوییم که او احساس کند این زمان قابل بسط یافتن است.

نکته۶: از گریه های کودکان نترسید: بعضی درمانگران تازه کار با گریه و قشقرق راه انداختن کودک دست و پایشان را گم می‌کنند و همین باعث می‌شود دیگر تمرکز هم نداشته باشند. لازم است در چنین مواقعی بر خود مسلط باشید و فقط طبق اصول و با مهربانی و صبوری مادر و کودک را هدایت کنید.

با پیروی از این ۶ نکته بسیاری از چالش‌های شروع و پایان بازی کم می‌شود. پیشنهاد می‌شود به منظور تصحیح جملات خود حین بازی و انجام حرفه‌ای بازی در دوره کوچ بازی درمانی شرکت نمایید و تمام فوت‌های کوزه‌گری در بازی درمانی کودک محور که پایه بسیاری از انواع بازی درمانی‌ها به حساب می‌آید را فرا بگیرید.